Wat is vlozaad?
Vlozaad is het hele, gedroogde zaad van een weegbreesoort. Het zijn kleine bruine of zwarte zaadjes, en je ziet ze ook verkocht als psylliumzaad.
In de winkel is vlozaad bijna altijd het zaad van Plantago ovata, dezelfde plant waar psylliumvezels vandaan komen. Officieel ligt het net anders. In de Europese regels voor kruidengeneesmiddelen heet alleen het zaad van Plantago afra en Plantago indica vlozaad, en heet het zaad van Plantago ovata psylliumzaad.
Wat is zwart vlozaad?
Zwart vlozaad is het donkere zaad van Plantago afra. Het lijkt op het lichtbruine zaad van Plantago ovata, maar bevat minder slijmstoffen: 10 tot 12 procent, tegenover 20 tot 30 procent. Onze psylliumvezels komen van Plantago ovata.
Is vlozaad hetzelfde als psyllium?
Nee. Het komt van dezelfde soort plant, maar het is een ander deel. Vlozaad is het hele zaad. Psylliumvezels, ook wel psyllium husk genoemd, zijn alleen het dunne vliesje om dat zaad.
In dat vliesje zitten de slijmstoffen die water vasthouden. Psylliumvezels kunnen tot 40 keer hun eigen gewicht aan water binden, heel vlozaad tot 10 keer. Het verschil komt door de kern van het zaad: die weegt mee, maar houdt nauwelijks water vast.
Daardoor krijg je met de vliesjes ook meer vezel per lepel. Twee theelepels van onze psylliumvezels leveren 3,1 gram vezel. Per 100 gram is dat 78 gram, bij de fijner gezeefde variant 88 gram. Van heel vlozaad heb je voor dezelfde hoeveelheid vezel meer nodig.
Waar is vlozaad goed voor?
Vlozaad en psylliumvezels worden vooral gebruikt als aanvulling op de vezels uit je eten, voor de darmen. Voor de vliesjes hoort daar een duidelijke hoeveelheid bij.
Psylliumvezels zijn goed voor de darmwerking en ondersteunen de darmpassage, bij een halve tot drie gram zaadvliezen per dag.*
In heel vlozaad zitten dezelfde slijmstoffen, alleen minder per gram. Wil je evenveel slijmstof binnenkrijgen, dan heb je er meer van nodig.
Neem beide met een groot glas water en drink de rest van de dag genoeg. Zonder vocht kunnen de vezels gaan klonteren. Heb je moeite met slikken, gebruik ze dan niet. Tussen vezels en medicijnen houd je een half uur tot een uur afstand, en ook of je psylliumvezels voor of na het eten neemt, maakt verschil.
*Gezondheidsclaim in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie.
Vlozaad of psylliumvezels kopen: waar let je op?
Op het etiket zie je welk deel van de plant erin zit. Staat er zaad of semen, dan koop je heel vlozaad. Staat er zaadhuid, zaadvlies, husk of testa, dan koop je psylliumvezels.
Bij poeder werkt het hetzelfde. Vlozaadpoeder is meestal gemalen heel zaad, psylliumpoeder is gemalen vlies. Het vezelgehalte per 100 gram verraadt het verschil: hoe hoger, hoe meer vlies.
Veel vlozaad in de winkel is diervoeder voor paarden. Voor eigen gebruik kies je een product dat als voedingsmiddel of voedingssupplement is verkocht.
Voor dagelijks gebruik zijn de vliesjes het praktischst. Je hebt er minder van nodig en ze roeren glad door water of yoghurt.
Veelgestelde vragen
Is vlozaad hetzelfde als lijnzaad?
Nee. Lijnzaad komt van de vlasplant, vlozaad van een weegbree. Allebei vormen ze een slijmerig laagje in water, maar het zijn andere zaden met een andere samenstelling.
Kun je met vlozaad bakken?
Ja. Vlozaad en psylliumvezels binden veel water en geven daardoor samenhang aan glutenvrij brood. De vliesjes werken daarvoor sterker dan heel zaad, dus daar heb je minder van nodig.
Bronnen (4)
- European Medicines Agency, Community herbal monograph on Plantago afra L. et Plantago indica L., semen, 2013, ema.europa.eu
- European Medicines Agency, Community herbal monograph on Plantago ovata Forssk., semen, 2013, ema.europa.eu
- European Medicines Agency, Community herbal monograph on Plantago ovata Forssk., seminis tegumentum, 2013, ema.europa.eu
- Keuringsraad, Indicatieve lijst on hold claims, botanicals, 2026, keuringsraad.nl