Wat zijn psylliumvezels?
Psylliumvezels zijn de gemalen zaadhuiden van Plantago ovata, een weegbreesoort die vooral in India groeit. Ze bestaan bijna helemaal uit vezel: 78 tot 88 gram per 100 gram, afhankelijk van het product.
Je komt ze onder verschillende namen tegen. Psyllium husk is de Engelse naam voor precies dit product. Vlozaad betekent iets anders, en dat verschil leggen we verderop uit.
Psylliumvezels zitten niet in gewone voeding. Groente, fruit en granen leveren andere soorten vezel. Hoeveel vezel je in totaal nodig hebt, lees je bij vezels en gezondheid.
Wat doen psylliumvezels met je darmen?
Psylliumvezels binden water. Zodra ze vocht raken vormen ze een gel, en die gel blijft grotendeels intact op weg naar de dikke darm. Psylliumvezels zijn goed voor de darmwerking en ondersteunen de darmpassage.*
Ze horen bij de oplosbare vezels. Anders dan de meeste oplosbare vezels worden ze maar langzaam door je darmbacteriën afgebroken. Dat verschil bepaalt hoe ze aanvoelen in gebruik.
Hoeveel je drinkt bepaalt wat er gebeurt. Zonder ruim vocht kan de gel zich niet vormen zoals bedoeld. Bij elke portie hoort daarom een groot glas water, en daarna nog een.
*Gezondheidsclaim in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie.
Psylliumvezels of psyllium husk?
Husk is het Engelse woord voor zaadhuid. Psyllium husk en psylliumvezels zijn dus hetzelfde product: alleen het buitenste vliesje van het zaad, niet het hele zaad.
Heel psylliumzaad bevat naast dat vliesje ook de kern, en die kern levert minder vezel per gram. Van heel zaad heb je voor dezelfde hoeveelheid vezel dus meer nodig.
In poeder meng je de vezels zelf door water, yoghurt of kwark. In capsules zit dezelfde vezel, alleen doseer je per capsule. Poeder is makkelijker langzaam op te bouwen, capsules zijn makkelijker mee te nemen. Wij verkopen onze psylliumvezels in beide vormen.
Hoeveel psylliumvezels per dag?
Reken op een halve tot drie gram zaadvliezen per dag. Binnen die hoeveelheid zijn psylliumvezels goed voor de darmwerking.* Begin onderaan en bouw op.
Hoeveel dat in een maatschep of lepel is, verschilt per product. Kijk op de verpakking.
Psylliumvezels vervangen de vezels uit je eten niet, ze komen erbij. Wat je per dag nodig hebt hangt af van hoeveel je eet.
*Gezondheidsclaim in afwachting van goedkeuring door de Europese Commissie.
Hoe neem je psylliumvezels in?
Roer het poeder door een groot glas water en drink het meteen op. De vezels binden het water snel, dus wachten maakt het mengsel dik.
Het hoeft niet met water. Door yoghurt, kwark, havermout of een smoothie werkt ook, en dat houden veel mensen makkelijker vol. Drink er dan wel een groot glas water bij, want in een bakje kwark zit niet genoeg vocht om de vezels hun werk te laten doen.
Bouw de hoeveelheid over een paar weken op in plaats van meteen de volle portie te nemen: je darmen moeten aan meer vezel wennen.
Neem psylliumvezels niet op hetzelfde moment als medicijnen. Hoeveel tijd je ertussen houdt en op welk moment van de dag je ze het beste neemt lees je bij psylliumvezels voor of na het eten.
Waar je op moet letten
Psylliumvezels zijn niet voor iedereen geschikt. Heb je moeite met slikken, gebruik ze dan niet. De vezels zwellen op zodra ze vocht raken, en dat wil je niet in je keel.
Neem ze nooit zonder ruim vocht en niet vlak voordat je gaat slapen. Gebruik je medicijnen of sta je onder behandeling van een arts, overleg dan eerst met je huisarts of apotheker.
Een klein deel van de mensen is overgevoelig voor psyllium. Krijg je na inname huiduitslag, jeuk, een loopneus of benauwdheid, stop dan en neem contact op met je huisarts.
Wat kun je van psylliumvezels verwachten?
Wat mensen ervaren verschilt sterk. Bij de een verandert er binnen een paar dagen iets, bij de ander na twee weken nog niets. Meer nemen is dan zelden het antwoord, ruimer drinken vaker wel.
Een schepje psyllium levert vezel en verder vrijwel niets. Een handje noten, een bord peulvruchten of een snee volkorenbrood leveren naast vezel ook eiwit, vet en vitamines. Vandaar dat vezels uit voeding voorgaan en psyllium de aanvulling is.
Wil je eerst uit je eten halen wat erin zit, begin dan bij vezelrijk eten.
Veelgestelde vragen
Hoe snel merk je iets van psylliumvezels?
Niet meteen. Reken op twaalf tot vierentwintig uur, en soms op twee tot drie dagen voordat je iets merkt.
Zijn psylliumvezels glutenvrij?
Ja. Psylliumvezels komen van de zaadhuid van Plantago ovata en bevatten van nature geen gluten. Zit psyllium verwerkt in een gemengd product, kijk dan op het etiket.
Kun je psylliumvezels langere tijd gebruiken?
Ja. Ze worden niet in je bloed opgenomen en verlaten je lichaam via de ontlasting. Gebruik je ze langer dan een paar weken en verandert er niets, bespreek dat dan met je huisarts.
Is vlozaad goed voor mensen?
Ja. Het gaat om dezelfde soort vezel als in psylliumvezels, alleen zit in vlozaad ook de kern van het zaad en daardoor per gram minder vezel. Dat je vlozaad vooral bij paarden- en ruitersportwinkels ziet staan, komt doordat het daar in grote hoeveelheden gevoerd wordt. Voor eigen gebruik zijn de zaadvliezen praktischer: je hebt er minder van nodig en ze zijn fijner van structuur.
Bronnen (4)
- Europese Commissie. Verordening (EU) nr. 432/2012, geconsolideerde versie 17-05-2021. eur-lex.europa.eu
- Keuringsraad. Indicatieve lijst on hold claims, botanicals. keuringsraad.nl
- European Medicines Agency. Community herbal monograph on Plantago ovata Forssk., seminis tegumentum, EMA/HMPC/199774/2012, 2013. ema.europa.eu
- Zorginstituut Nederland. Farmacotherapeutisch Kompas, preparaattekst psylliumzaad. farmacotherapeutischkompas.nl